هاوار شماره 11

هاوار شماره 11

 

در شماره 11 هاوار كه در 8 بهمن 84 منتشر شد ، مطالب قابل تاملي درج شد. مصاحبه با علي باقري مديركل سياسي پيشين وزارت كشور و عضو شوراي مركزي سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران و عضو سابق شوراي مركزي دفتر تحكيم وحدت به تيتر هاوار شماره 11 تبديل شد. " پاسخگويي به مطالبات به حق كردها استراتژي اجتناب ناپذير" عنوان آن مصاحبه بود. علي باقري كه از نيروهاي خوش فكر ونوانديش اصلاح طلب است دراين مصاحبه به صورت نسبتا شفاف به مسئه اقوام وبه ويژه كردها پرداخت.سوالات مهم وجدي از وي پرسيده شد. از جمله: نحوه برخورد دولت اصلاحات با مناطق قومي ومذهبي، چرا خاتمي نتوانست درهشت سال حكومت خود استاندار اهل سنت منصوب كند و ....؟ باقري در اين مصاحبه برخي فشارهاي نهادهاي سنتي مذهبي كشور در مورد بكارگيري اهل سنت در پست هاي كليدي دولتي را بيان نمود  و به صراحت اعلام نمود براي تحقق وحدت ملي وتماميت ارضي كشور حكومت ناگزير است به مطالبات به حق كردها  به عنوان يك استراتژي بنگرد. وي گفت ما هرچه ديرتر به سمت اتخاذ اين استراتژي برويم رسيدن به نتيجه برايمان مشكل تر مي شود. مصاحبه باقري در صفحات 4 و5 درج شد. انتشار مطالبات پانزدگانه اصلاح طلبان كرد موضوع سرمقاله اين شماره هاوار شد. مواردي كه درچارچوب قوانين رايج كشور تنظيم شده وتوجه به آن ها مي توانست بخشي از نگراني هاي منطقه اي را كاهش داده وبه ايجاد فضاي آرام در منطقه كمك كرده وبه اعتماد طرفين بينجامد. اين 15 بند عبارتند از:

·         تلاش همه جانبه براي حفظ هويت فرهنگي و قومي كردها از سوي حاكميت

·         استقلال مذهب ونهادهاي وابسته به آن از دولت وسپردن امور مذهبي به نهادهاي مورد اعتماد مردم كرد و پايان بخشيدن به توهين هاي مذهبي

·         حفظ تماميت ارضي ايران و نفي هرگونه اقدام جدايي خواهانه با ايجاد فضاي همدلي و درسايه تامين حقوق همگان

·         رفع تبعيض هاي سياسي ، اقتصادي ، فرهنگي وحقوقي

·         نفي ابزار قرار گرفتن دين از سوي قدرتمندان و حاكمان

·         تاكيد بر روش اصلاح طلبانه دموكراتيك براي احقاق حقوق فردي و قومي كردها و نفي روش هاي خشونت آميز

·         تامين عدالت درمنزلت ، قدرت و ثروت در ساختار حقيقي حكومت

·         انتصاب مديران شايسته كرد در پست هاي وزارت ، سفارت ، استانداري و ساير سازمان هاي ملي و محلي

·         حمايت دولت از نهادهاي مدني و صنفي و تسهيل ايجاد احزاب و تشكل هاي سياسي محلي قانونمند و با مشي دموكراتيك

·         اجراي سريع اصل پانزده قانون اساسي در مورد آزادي آموزش زبان كردي در مراكش آموزش كشور

·         افزايش اختيارات شوراهاي محلي در تمام عرصه هاي سياسي ، فرهنگي و اقتصادي به منزله پارلمان هاي محلي

·         تسهيل بازگشت كردهاي خارج از كشور و اعلام فضاي آشتي ملي و فراهم كردن تامين فعاليت سياسي براي يكايك افراد و احزابي كه در چارچوب قانون فعاليت مي كنند

·         حذف كامل تبعيض هاي استخدامي و اصلاح نظام گزينش

·         ايجاد مركز مستقل براي حمايت از نويسنگان و ناشران كرد و اقدام عاجل براي رفع موانع انتشار نشريات محلي توقيف شده

·         استفاده از تمام ظرفيت هاي معطل مانده قانون اساسي براي احقاق حقوق انساني و شهروندي كردها

انتشار بخش اول از مجموعه ديدگاه هاي مكتب قرآن كردستان – وابسته به پيروان مرحوم كاك احمد مفتي زاده- از سوي هاوار با هدف ايجاد فضاي تعامل بين فعالان ملي مذهبي كردستان اقدام مهم و در نوع خود سنت شكني بود كه با واكنش هاي متفاوت از سوي موافقان ومخالفان مواجه شد. اسلام وسياست عنوان اولين قسمت آن مجموعه بود كه به استناد آيات قرآني مواضع آن گروه را بيان نمود. در مقدمه اي از سوي هاوار چنين آمده بود : بي ترديد مكتب قرآن كردستان اولين جريان سياسي- مذهبي كردستان بود كه از دهه پنجاه از دل مبارزات علماي كرد به رهبري مرحوم كاك احمد مفتي زاده سربرآورد. آنان كه با حركت هاي انقلابي سال 1357 آشنايي دارند نيك واقفند كه نقش مرحوم مفتي زاده و گروه هاي همفكر وي در مناطق مختلف كردنشين در همراهي با نهضت مردم ايران يك نقش محوري و غيرقابل انكار بود.....د سال 1383 مكتب قرآن با تهيه جزوه اي تحت عنوان " ديدگاه" تلاش كرد ديدگاه هاي خود را  در حوزه سياست در معرض ديد هم ميهنان قرار دهد. دو هفته نامه هاوار با هدف آشنايي بيشتر مردم با ديدگاه هاي سياسي اين گروه اسلامي ، اقدام به انتشار متن كامل جزوه ديدگاه مي كند و اميدوار است فعالان سياسي با ارايه نقد خود درپويا شدن اين جريان ايفاي نقش كرده و مكتب قرآن نيز با تفسير بيشتر اين اصول، مردم كرد و هم ميهنان خود را با مواضع شان آشنا ساخته و زمينه سازتعامل بين گروه هاي ساسي منطقه باشند. مقاله " مطالبات كردها از انكار واقعيت تا لمس و پذيرش آن" نوشته جعفر قريشي، معرفي مهجوري كردستاني ( سيد عبدالحكيم گاوانتو) شاعر وعارف نامي كرد تحت عنوان چهره هاي ماندگار كرد، مقاله " سربازان مطرود" با امضاي محفوظ در پاسخ به يادداشت شماره قبل – با عنوان هدف سوخته-  و بخش دوم مقاله " كردستان ، صنعت وپژوهش" نوشته مهندس محمد فاروق عبدموخر از ديگر محتويات هاوار شماره 11 بود. در صفحه كردي نيز اولين قسمت " كوردايه تي" به چاپ رسيد كه در مورد چالش هاي ناسيوناليسم كردي نوشته شده بود. در اين مقاله به استناد واقعيت هاي جامعه كردي " اصطلاح كوردايه تي" به چالش كشيده شده و از نويسندگان وتحليلگران خواسته شده در مورد ناسيوناليسم كردي وقرائت هاي موجود پيرامون آن واقع بينانه بينديشند و با ارايه تعريفي جامع ومانع آن را به محور انسجام كردها تبديل كند و اجازه ندهند تعاريف مضيق از " كوردايه تي " به تقابل كردها بينجامد.

هاوار شماره 10

هاوار شماره 10

24 ديماه 84 هاوار شماره 10 با تيتر " تقويت هويت ملي جز با تقويت فرهنگ و هويت اقوام ممكن نيست" منتشر وبا تيراژ 3000 نسخه در چهار استان كردنشين غرب كشور توزيع شد. در ادامه روند معرفي ديدگاه فعالان سياسي اجتماعي استان كردستان، هاوار مصاحبه اختصاصي با محمد حسن مهاجري مديركل اداره فرهنگ وارشاد اسلامي استان كردستان انجام داد. مهاجري- كه اصالتا كرد ومتولد خسروآبادگروس بيجار است- از فعالان فرهنگي استان و معون سابق مديركل آموزش وپرورش كردستان دردوران تصدي اداره كل فرهنگ وارشاد اسلامي باني خدمات فرهنگي وهنري زيادي بود. تلاش هاي او درتثبيت ونهادينه كردن ارتباط فرهنگي استان با حكومت منطقه كردستان عراق كه منجر به برگزاري جشنواره هاي متقابل در سنندج وسليمانيه شد و حمايت از هنرمندان استان هرگز از ذهن ها پاك نمي شود. مهاجري دراين مصاحبه با طرح ديدگاه هاي سياسي وفرهنگي خود براين نكته تاكيد ورزيد كه تقويت هويت قومي اقوام ايراني از جمله كردها يك ضرورت است واگر مسئولان نظام دغدغه هويت ملي را دارند بايد متوجه باشند كه تقويت هويت ملي جز با تقويت هويت اقوام ايراني ميسر نيست.

 "وحدت ملي دموكراتيك" عنوان يادداشت دكتر محمد علي توفيقي مسئول شاخه مجاهدين انقلاب اسلامي كردستان بود كه در جايگاه سرمقاله هاوار منتشرشد. وي دراين يادداشت با اشاره به تجربه عراق جديد درتصويب قانون اساسي رژيم دموكراتيك فدرال، الگوي دموكراتيك را مناسبترين الگو براي تحقق وحدت ملي در ايران معرفي نمود. مقاله " كردها: تهديد يا فرصت!" به قلم عبدالله جواهري  عنوان مقاله اي ديگر بود كه درصفحه 2 هاوار شماره 10 چاپ شد. جواهري در اين يادداشت با اشاره به برخي مصداق هاي تاريخي ، اظهار نمود كه وجود كردها درغرب ايران- اگر واقع بينانه با موجوديت آنان برخورد شود- يك فرصت است وبرخلاف نظر عده اي كه كردها را يك تهديد مي دانند، كردها درهيچ مقطع تاريخي براي ايران تهديد نبوده اند بلكه هميشه فرصت بوده و ثبات وامنيت ايران را سامان بخشيده اند.

دكتر مهران مولوي مهابادي اولين بخش از سلسله مقالات مديريتي خود را باعنوان" آزادي اطلاعات" در صفحه 3 هاوار منتشر ساخت.  در ادامه معرفي چهره هاي ماندگار كردستان اين بار زندگي نامه استاد شهيد ملا محمد ربيعي امام جمعه فقيد اهل سنت كرماشان منتشر شد. دراين يادداشت كوتاه ضمن معرفي مختصر فعاليت هاي اجتماعي وفرهنگي استاد 29 عنوان كتاب وي معرفي شد. ماموستا ربيعي در حالي كه از محبوبيت زيادي بين كردها واهل سنت ايران برخوردار بود وهر روز بر محبوبيت وي افزوده مي شد درسال 1375 در سلسله اقدامات تروريستي عده اي جاني در كرمانشاه به طرز مشكوكي به شهادت رسيد. درپاسخ به مقاله مهندس اقبال محمدي از مريوان – كه در انتخابات مجلس هشتم با حمايت جدي اصلاح طلبان كردستان به عنوان نماينده مردم سروآباد ومريوان برگزيده شد- كه در شماره پيشين هاوار با عنوان پيشنهادي از مريوان منتشر شده بود، آقاي محمود رحماني يادداشتي را براي هاوار ارسال نمود كه با عنوان" وارونه نمايي و وارونه گويي شبه روشنفكران" چاپ شد. يادداشت فوق با توصيه علي كريمي نماينده مريوان درمجلس هفتم در هاوار چاپ شد. گرچه محتواي پاسخ علي كريمي ومحمود رحماني ابدا درمقابل ايرادات مهندس محمدي موجه و كافي نبود وبيشتر به يك انتقام نامه شبيه بود، هاوار به منظور ايجاد فضاي تعامل وگفتگو بين فعالان سياسي استان به چاپ آن مبادرت ورزيد.

 سيد عباس احمدي از اعضاي سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران و از فعالان سرشناس كردستان طي يادداشت كوتاهي به مقوله تكنولوژي ومدارس پرداخته و مقاله " مدارس هوشمند ضرورتي انكار ناپذير را " به رشته تحرير درآورد كه درصفحه 6 هاوار شماره 10 چاپ شد. مهندس محمد فاروق عبد موخر از كارشناسان توانمند بخش صنعت استان درمقاله اي با عنوان" كردستان ، صنعت و پژوهش " به مسئله تحقيق در واحدهاي صنعتي كردستان پرداخت. وي دراين مقاله ضمن اشاره به چالش هاي پيش روي تحقيقات دربخش صنعت ويژگي هاي واحدهاي فني ومهندسي را معرفي نمود. صفحه كردي هاوار به سه شعر از احمدشيواو با عناوين" خوزگه ، بيلابروم، ديواريكي بي روح " و يادداشت كوتاه استاد شريف حسين پناهي – خالق ملوانكه ي شين-  با عنوان " خودا ، دايك ، گول" و يادداشتي كوتاه از خالد گلباغي از فعالان فرهنگي استان اختصاص يافت

هاوار شماره نه ( 9 )

هاوار شماره نه ( 9 )

هاوار شماره 9 در دهم ديماه 84 در هشت صفحه  وبا تيتر"پيام نشست ششم اصلاح طلبان كرد :  ما كرد ايراني مسلمان دموكراسي خواه هستيم" چاپ ومنتشر شد.  شماره نه هاوار به لحاظ ارايه ديدگاه هاي مختلف ومتنوع سياسي يكي از كم شمارگان غني نشريات محلي كردي درسال هاي اخير بود. سه ونيم صفحه هاوار به طرح ديدگاه فعالان سرشناس سياسي كرد داخل كشور اختصاص يافت كه دكتر رمضانزاده ، مهندس ادب ودكتر جللي زاده در راس آن ها قرار داشت. طبق گزارش مشروح هاوار جريان اصلاح طلبان كرد كه در اسفند 1383 در آستانه انتخابات رياست جمهوري نهم در سنندج شكل گرفت پس ازبرگزاري پنج نشست هم انديشي در شهرستان هاي سنندج ( نشست اول و پنجم ) ، كرمانشاه ( نشست دوم ) ، بوكان ( نشست سوم ) ، ايلام ( نشست چهارم كه به دليل ممانعت مسئولان محلي ايلام از برگزاري آن نشست،  دركرمانشاه برگزار شد ) ششمين نشست خود را در دوم ديماه 1384 در تهران برگزار كرد. در اين نشست مواضع استراتژيك اصلاح طلبان كرد از سوي اعضا ورئيس آن ( دكتر عبدالله رمضانزاده )  عرضه شد. تعدادي از نمايندگان عضو فراكسيون كرد مجلس ششم نيز حمايت خود را از اين جرين اعلام و افرادي نيز – همچون مهندس ادب – در مخالفت با آن سخنان مبسوطي بيان كردند. مهندس ادب كه جريان جبهه متحد كرد را پايه ريزي كرده بود به صراحت گفت " بنده جزو اصلاح طلبان كرد نيستم و جزو هيچ نوع اصلاح طلباني نيستم و دراين جلسه به عنوان مهمان حضور يافته ام" وي اصلاح طلبان را به سه دسته پيشرو، سنتي و اصلاح طلبان ساختاري تقسيم نمود وخود را جزو دسته سوم به حساب آورد. مشروح سخنان مهندس ادب در صفحات 4 و5 هاوار درج شد. دكتر عبدالله رمضانزاده  نيز درسخنان مشروحي جلسه ششم اصلاح طلبان كرد با حضور افراد داراي تنوع فكري را جدي ترين جلسه اين جريان دانسته وبه تفصيل در مورد مطالبات اصلاح طلبان كرد صحبت كرد. وي ضمن اذعان به ضرورت نقد مواضع اصلاح طلبان گفت ما هيچ گروهي را نفي نمي كنيم و بارها اعلام كرديم با هرگروهي كه دنبال تحقق مطالبات كردها از راه هاي مسالمت آميز باشد ، همكاري مي كنيم. هرچه هم نقد داشتيم دروني بوده و تضعيف كننده  هيچ حركت ملي مسالمت آميز و قانوني ديگر نبوديم و نخواهيم بود. وي گفت عليرغم اختلاف نظرهايي كه با آقاي ادب داريم از نگاه حاكميت من وايشان به يك شكل ديده مي شويم ولي من معتقدم بالابردن مطالبات و تزريق كردن آن به مردم براي ما خيلي ضرر دارد و خطر پذيري ما را بالا مي برد به اين دليل هم معتقدم تغيير نام اصلاح طلبان كرد نوعي فرصت طلبي است. رمضانزاده گفت ما نمي خواهيم مردم پوپوليستي راي بدهند. امكان شعار پوپوليستي براي اصلاح طلبان كرد وجود ندارد...سيد هاشم هدايتي دبير شوراي هماهنگي اصلاح طلبان كرد و طراح اوليه اين جريان در سخنان اجمالي ضمن اشاره به نقطه نظرات آقايان ادب و رمضانزاده گفت :" آرمان اصلاح طلبان كرد، تحقق سيستمي دموكراتيك براي همه ايرانيان است. ما از منظر دموكراسي به حقوق همه انسان ها – از جمله كردها – مي نگريم اما مخالفان راديكال محلي مان مي خواهند از عينك قومي به دموكراسي بنگرند. اين ها دو رويكرد متفاوت هستند. هر كدام هم مباني خاصي براي خود دارند. ما رويكرد اول را برگزيده ايم و مثل جبهه متحد كرد براي دفاع از مطالبات كردها مبارزه مي كنيم منتها روش ما اصلاح طلبانه است كه مورد پسند آن دوستان نيست... " وي ادامه داد: " بله مي توان شعارهاي بزرگ داد، خواست هاي بسيار وسيع تر مطرح كرد اما ما بايد بپذيريم كه روي زمين راه مي رويم. طرح مطالبات پانزدگانه در شرايط كنوني شروع بسيار عاقلانه اي است. اين كه ما ادعا كنيم مي خواهيم ساختار حقوقي  سياسي ايران را دگرگون كنيم، سنگ بزرگي است كه علامت نزدن است. ما مي خواهيم ضمن همراهي با اصلاح طلبان ملي، مطالبا حقيقي كردها را پي بگيريم. ميوه بايد برسد تا آن را از درخت كند . چه بسا مصرف ميوه اي نرسيده به سم تبديل شود" وي گفت: " اصلاح طلبان كرد بارها اعلام كرده اند عليه هيچ گروهي و جرياني كه خواستار رفتار مسالمت آميز و نفي خشونت هستند، حرفي نخواهند زد. از جبهه متحدكرد هم مادام روش اصلاح طلبانه و غير خشونت آميز داشته باشد، حمايت مي كنيم". دكتر جلال جلالي زاده عضو شوراي هماهنگي اصلاح طلبان كرد، كه پس از كناره گيري هدايتي به عنوان دبير شورا انتخاب شد نيز درسخنان كوتاهي ضمن تاكيد بر تدواوم جريان اصلاح طلبان كرد اضهار داشت:" به نظر من كردها هزينه هاي زيادي كرده اند واكنون جز اصلاح طلبي راهي پيشرو نيست. همه به اين نتيجه رسيده ايم كه پيگيري مطالبات از طريق اصلاح طلبي كم هزينه ترين راه است. اين را تجربه گروه هاي ديگر مي گويد. ما بايد از تجارب گذشته درس بگيريم. ما تا تحقق كامل خواست هاي به حق ملت كرد به فعاليت خود ادامه مي دهيم". سيد مسعود حسيني نماينده مردم قروه در مجلس ششم كه درادامه جلسه به عنوان عضو شوراي هماهنگي اصلاح طلبان انتخاب شد، طي سخنان گرم و صريحي ضمن انتقاد از عملكرد دولت درقبال كردها گفت: " ما نبايد به مردم دروغ بگوئيم. مردم ما با وفا هستند. ما هرچه گفتيم آن ها گفتند چشم. ديگر بس است. واقعيت ها را بايد گفت. ما بايد آماده هزينه دادن باشيم. من پيشتر از همه شما آماده هستم. دفاع از حقوق مردم كرد هزينه دارد ما آماده اين هزينه هستيم". رئوف قادري نماينده اسبق مردم پاوه واورامانات درمجلس با اپوزسيون دانستن جريان كردي در ايران در همه مقاطع تاريخي گفت: "ما گرچه در درون خود اختلافاتي داريم اما همه يك هدف داريم  و آنهم مطالبه حقوق انساني كردهاست. ما بايد از حقوق ملت كرد دفاع كنيم. از صدها سال پيش مطالبات كرد مشخص بوده است. اكنون هم مطالبات همان است فقط ادبيات تغيير كرده است...ما عدالت را درتمام ابعاد سياسي  و اجتماعي مي خواهيم. درضمن مخاطبان مطالبات ما بايد مشخص شوند. ما بايد حاكميت را خطاب قرار دهيم زيرا اختيارات دولت محدود است. محدود كردن مطالبات به حوزه دولت كافي نيست. البته بايد بدانيم كه مطالبات بايد واقع بينانه مطرح شود. طرح مطالبات بزرگ و غيرقابل تحقق درشرايط كنوني براي ما خطرناك است". عبدالله سهرابي نماينده مردم مريوان درمجلس ششم كه در نشست دوم اصلاح طلبان دركرمانشاه در يك پيام مكتوب حمايت خود را از اين جريان اعلام نموده بود و هم زمان عضو جبهه متحد كرد نيز بود درسخنان كوتاهي ، ضمن تاكيد مجدد بر اينكه اصلاح طلبان كرد را قبول دارد و از آن ها حمايت مي كند گفت: "هم اصلاح طلبان كرد و هم جبهه متحد كرد دست دردست هم  از مطالبات و حق كردها دفاع كنند. ما اگر چه از عملكرد گذشته اصلاح طلبان انتقاد داريم اما بايد راه گذشته را با تغيير تاكتيك ادامه دهيم". عطالله بهمنش نماينده مهاباد درمجلس ششم نيز درسخنان كوتاهي اضهار داشت ما بايد دست دردست هم دهيم تا قدرت پيدا كنيم. در زمان اصلاحات گفتند ايران براي همه ايرانيان من مي گويم همه ايران را به ما ندهيد اجازه بدهيد مهاباد براي مهابادي باشد ومريوان براي مريواني..". محمد يزدانپناه از فعالان سياسي بوكان ومرتضي دارايي از اصلاح طلبان كرد ايلامي ، محمد دروزمي از فعالان سياسي قروه و مراد ويسي روزنامه نگار كرد نيز طي سخناني به بيان ديدگاه هاي خود درمورد حركت اصلاح طلبي كردي اعلام نظر كردند.

هويت زدايي كردي عنوان سرمقاله هاوار هشتم بود كه با قلم  مديرمسئول هاوار به رشته تحرير درآمده بود. اين يادداشت در پي انتشار دومين ويژه نامه چشم انداز از سوي لطف الله ميثمي فعال قديمي ملي مذهبي كشور كه با همكاري احسان هوشمند بيجاري تهيه شده ودر موارد متعدد هويت كردها را زير سوال برده بود ضمن تقدير از اصل توجه چشم اناز به مسائل كردها از نحوه نگاه آن نشريه به مسائل كردستان به شدت انتقاد نموده و آن را درجهت هويت زدايي كردي دانست.  مطبوعات وجدان بيدار جامعه، نوشته عثمان عباسي،  قسمت دوم مقاله" دولت مدرن وقوميت ها" نوشته مراد ويسي، مقاله تحليلي مهندس كامران فهيمي كارشناس صنايع ومعادن كردستان درمورد موانع و كاستي هاي مسير سرمايه گذاري  صنعتي دراستان كردستان و يادداشت كوتاه " خدا بده بركت" به بهانه سفر احمدي نژاد به ايلام دركنار مطلب زيباي ادبي جلال ملكشاه به زبان كردي با عنوان " په ينجه" از ديگر مطالب هاوار شماره هشت بود

هاوار شماره هشت(8)

هاوار شماره هشت(8)

مصاحبه اي غير متعارف وخودماني با دكتر جلال جلالي زاده تيتر هاوار شماره هشت شد. جلالي زاده كه داراي مدرك دكتراي فقه شافعي از دانشگاه تهران است درمجلس ششم به يك چهره اصلاح طلب اهل سنت معروف شد. وي نيز ضمن درك شرايط كردها وجامعه اهل سنت ايران عضويت دريك حزب ملي را به عنوان يك مشي سياسي برگزيد. جلالي زاده – كه عضو هيئت علمي دانشگاه تهران است- دركنار مهندس ادب فراكسيون كردهاي مجلس ششم را رهبري كرد. يكي از ويژگي هاي دكتر جلالي زاده كه گاهي از سوي مخالفان به عنوان يك نقطه ضعف براي وي مطرح مي شد، پيروي از رويكرد روشنفكري ديني است. در حالي كه بارها مرحوم مهندس ادب اعلام كرده بود كه كرد براي من مهم است ونه مذهب . و گفته بود: كرد مسلمان ويهودي واهل حق پيش من فرقي ندارند، دكتر جلالي زاده با اتكا به آموخته هاي ديني خود وبا استناد به واقعيت هاي جامعه ايران معتقد بود كه بخش مهمي از تبعيض هاي حكومت عليه كردها به واسطه مذهب اهل سنت آنان است. جلالي زاده براين باور است كه حساسيت حكومت شيعي ايران بيشتر روي مذهب است ونه قوميت گرچه تبعيض هاي قومي هم وجود دارد.درهرحال اين بحث همواره بين طرفداران مذهب ونيروهاي سكولار وجود داشته است واگر نبود هشياري فعالان مذهبي كرد به يك چالش جدي بين نيروهاي سياسي داخل تبديل مي شد. به منظور معرفي دكتر جلالي زاده وديدگاه هاي وي مصاحبه اي مفصل وباز با وي انجام شد كه درصفحات 1 1،4 و5 هاوار چاپ شد. درآغاز مصاحبه بيوگرافي مختصري از دكتر جلالي زاده چاپ شد واز وي به عنوان پيشتاز جريان روشنفكري ديني نام برده شد. واژه اي كه سخت مخالفان او را برآشفته است. زيرا آنان براين باورند كه روشنفكر ، روشنفكر است ديني وغير ديني ندارد ومهمتر اينكه معتقدند ديندار نمي تواند  روشنفكر باشد!! دكتر جلالي زاده دراين مصاحبه ضمن بيان خاطراتي از دوران نوجواني وجواني خود گفت از سال 77 عضو شوراي مركزي جبهه مشاركت است. وي مي گويد: ملايان مفسران دين در زمان گذشته بوده اند. وروشنفكر ديني كسي است كه دغدغه سرنوشت مردم را دارد.جلالي زاده مي گويد " كرد ، ملتي است كه دلسوزان خود را نمي شناسد". جلالي زاده خشونت را چماق وتروريسم را سلاح افراد بي منطق مي داند.

الزامات دولت مدرن، عنوان سرمقاله هاوار هشتم بود كه به قلم مراد ويسي نوشته شد. بهانه اين يادداشت سخنان احمدي نژاد در ديدار با جمعي از اهل سنت گلستان بود كه به آنان گفته بود برويد حق تان را از نامزدي بگيريد كه به او راي داده ايد. اشاره احمدي نژاد به راي بالاي دكتر مصطفي معين بود كه درانتخابات رياست جمهوري نهم به خاطر موضع گيري هاي واقع بينانه اش درقبال حقوق حقه اقوام واهل سنت راي بالاي آنان را به سمت خود كشيد. حبيب الله مرادي وكيل پاي يك دادگستري درادامه سلسله مباحث حقوقي خود درهاوار يادداشت " حقوق اقليت ها" را نوشت كه درصفحه 2 هاوار چاپ شد. قسمت دوم مقاله " مشكلات خانواده" نوشته فرهاد عزيزي در صفحه 3 درج شد ويادداشت كوتاه عبدالله جواهري درمورد شوراي انجمن هاي اوليا ومربيان در صفحه 2 آمد. حسين دوستي يكي از جوانان لرستاني  از نگاه نوانديشي شيعه به مقوله وحدت شيعه وسني پرداخت وآن را درآئينه نظام جستجو كرد. دوستي مي گويد:"سكوت نظام درمقابل هتاكي به باورهاي اهل سنت افزون بر عواقب ناگوار  به فروكاستن ارج وشان انقلاب اسلامي به يك حركت فرقه اي شيعي در منطقه كه درواقع شكستي گفتماني براي انقلاب به شمار مي رود خواهد انجاميد".  جمال شهسواري از قاريان قرآن كردستاني درمقاله اي كوتاه با عنوان" اخلاق،  گوهر گم شده" به تشريح واژگاني نظير صبر، عفت وپاكدامني، شجاعت وعدالت پرداخت كه درصفحه 6 هاوار هشتم چاپ شد. محمد رئوفي كه پيشتر نيز دومطلب كردي از وي چاپ شده بود اينبار يادداشت زيباي  كردي را به رشته تحرير درآورد با نام " وانه ي ميژو"- يعني درس تاريخ-  وي دراين يادداشت به سرنوشت جباراني چون صدام درتاريخ اشاره كرد وپس از ذكر نمونه هايي خطاب به خودكامگاني كه راه امثال صدام را ادامه مي دهند گفت:"اگر درخانه كس است ، يك حرف بس است". مصاحبه با يك فوتباليست كردستاني كه درسايه نبود امكانات استعدا او همچون صدها وهزاران استعداد خاموش بي اثر ماند به چاپ رسيد. سيد كمال معتقد است اگر امكانات بود وي به يك فوتباليست بزرگ تبديل مي شد. شايد حق با اوست درحالي كه تمام تيم هاي ليگ برتر ودسته يك كشور ، با استفاده از بودجه وامكانات دولتي اداره مي شوند درمناطق كردنشين دولت حاضر به حمايت از يك تيم كردستاني نشده است. شايد اگر چنين بود الان يك تيم كردستاني درليگ برتر توپمي زد. هاوار شماره هشت با اين محتوا درتاريخ 26 آذر 84 منتشر شد.واين ركوردي بود براي هاوار كه درزماني كمتر از دوهفته به بازار بيايد.

متن نامه اعتراضيه دكتر سيد هاشم هدايتي

متن نامه اعتراضيه دكتر سيد هاشم هدايتي صاحب امتياز ومديرمسئول دوهفته نامه هاوار به هيئت نظارت برمطبوعات در مورد لغو امتياز ان نشريه

 

بسم الله الرحمن الرحيم

 

 

جناب آقاي علي رضا ملكيان

دبير محترم هيئت نظارت برمطبوعات

 

با سلام واحترام

 

          به استحضار مي رساند به موجب نامه شماره 5035/12/م به تاريخ 26/12/1386 دبيرخانه هيئت نظارت بر مطبوعات به اينجانب – صاحب امتياز ومدير مسئول دوهفته نامه هاوار- اعلام شده است كه هيئت محترم نظارت برمطبوعات در سي وسومين جلسه از يازدهمين دوره خود، در تاريخ 20/12/1386 پروانه انتشار نشريه "هاوار" را با استناد به تبصره ماده 11 قانون مطبوعات مصوب 22/12/1364 واصلاحات بعدي  آن ، لغو نموده است. درنتيجه از آن زمان تا كنون از انتشار هاوار جلوگيري شده است.

 

          در تبصره ماده 11 قانون مطبوعات  آمده است " درصورتي كه صاحب پروانه يكي از شرايط مقرر درماده 9 قانون را فاقد شود، پروانه نشريه لغو مي شود". با مراجعه به متن ومنطوق ماده 9 قانون مذكور نيز ملاحظه مي شود كه اينجانب جميع شرايط ششگانه لازم براي اخذ پروانه انتشار نشريه را داشته وتبعا دربدو تقاضاي اينجانب براي دريافت مجوز ، كليه آن شرايط توسط مراجع محترم قانوني وذيصلاح بررسي واحراز شده است وبرآن مبنا پروانه نشريه هاوار به نام اينجانب صادر شد. با توجه به احراز اوليه وجود شرايط سلبي وايجابي مندرج در ماده 9 قانون مطبوعات در زمان صدور پروانه نشريه هاوار ، لغو امتياز آن بدون اينكه اينجانب در محكمه اي صالح محاكمه ومحكوم شده واين محكوميت نيز سبب محروميت از حقوق اجتماعي شود، فاقد وجاهت قانوني بوده وخلاف اصول 36 ، 37 و 168 قانون اساسي وحق مكتسبه بوده و موجب تضييع حقوق حقه وحقوق شهروندي اينجانب به عنوان شهروند جمهوري اسلامي شده است.

          ذكر اين نكته را ضروري مي داند كه نشريه هاوار در مدت اندكي كه از انتشار آن مي گذرد از معدود نشريات محلي بوده است كه درميان آحاد مردم مناطق كردنشين، داراي حضور ملموس ومحسوس بوده وبا استقبال جدي خوانندگان مواجه شده وسعي بر اطلاع رساني دقيق وشفاف وبسط وگسترش موضوعات اجتماعي ، اقتصادي ، فرهنگي و سياسي وفق ماده 2 قانون مطبوعات داشته است . با اين اوصاف تعطيلي ولغو امتياز آن -  در شرايطي كه استان كردستان فاقد نشريات موردنيازاست- ظلمي مضاعف بر مردم وخوانندگان هاوارنيز به شمار مي رود.

 

          لذا با توجه به موارد مذكور ونظر به اينكه هر متهمي بايستي از اتهام منتسبه به خود ومبنا ومنشاء اتهام به صورت مكتوب وبدون ابهام مطلع شود، استدعا دارد اولا نوع اتهام اينجانب و انطباق آن با بندهاي ماده 9 قانون مطبوعات را مشخص نمائيد ثانيا مرجع يا مراجع اعلام كننده اتهام وبه تبع آن جرم منتسبه وصادر كننده حكم محكوميت به همراه مدارك مستند را اعلام فرمائيد. بديهي است درغير اين صورت اقامه دعوا براي اعاده حيثيت از طريق مراجع ذيصلاح قضائي را حق مسلم خود دانسته وتا تعيين تكليف نهايي آن را پي گيري خواهم كرد.

 

سيد هاشم هدايتي

صاحب امتياز ومديرمسئول دوهفته نامه لغو امتياز شده هاوار

 

 

رونوشت:

مديركل محترم اداره فرهنگ وارشاد اسلامي استان كردستان جهت استحضار، پي گيري واعلام نتيجه

 

هاوار شماره هفت

هاوار شماره هفت

 

هفتمين شماره هاوار در روز شنبه دوازدهم آذر1384 با تيتري از مصاحبه اختصاصي مهندس بهزاد نبوي از چهره هاي شاخص سياسي كشور منتشر شد. انعكاس ديدگاه هاي سياستمدار كهنه كاري نظير بهزاد نبوي كه از سال 1330 ودر سنين نوجواني وارد فعاليت هاي سياسي شده ، عضو جبهه ملي بوده، هوادار مجاهدين خلق اوليه بوده و سال هاي متمادي در زندان رژيم شاه به سر برده و در زندان با همكاري جمعي از همفكران ، گروه " امت واحده " را سازماندهي مي كند وپس از پيروزي انقلاب اسلامي از بنيانگذاران سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي بود، ده بار از مجلس شوراي اسلامي درپست وزارت راي اعتماد گرفته واز چهره هاي سياسي اثرگذار بر روند تحولات كشور بوده است براي خوانندگان هاوار مي توانست علاوه بر جذاب بودن درتشريح مواضع ملي انديشان كشور در مورد مسئله كرد و كردستان موثر باشد. مذاكره با وي وجلب رضايت نبوي براي مصاحبه ، كار سختي نبود چرا كه او تعامل و گفتگو را همواره به عنوان يك راه درست براي همگرايي نيروهاي معتقد به حقوق ملت مي داند. مصاحبه با نبوي قريب دوساعت طول كشيد. پس از اتمام كار ، پياده سازي وتايپ مطالب ، صبورانه يكبار ديگر به ويرايش آن پرداخت. از نظر مهندس نبوي" دموكراسي ، يگانه راه حل تحقق مطالبات قومي در كشور است" وهمين جمله تيتر مصاحبه او شد. نبوي برخلاف برخي از فعالان ملي كشور كه وجود هر نوع چالش ومسئله اي را پيرامون اقوام انكار مي كنند ، درمصاحبه با هاوار به صراحت اعلام نمود"قائل به وجود مسائل وبعضا شكاف هاي قومي ومذهبي بالقوه دركشورمان هستيم وبه هيچ وجه پاك كردن صورت مسئله را براي حل مسئله قابل قبول نمي دانيم". نبوي كه از اعضاي ارشد- وحقا اثرگذار بر مواضع – سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران است درمورد مباحث مطرح شده در"كميسيون ويژه اقوام ومذاهب" آن سازمان ، كه خود مسئوليت آن را برعهده دارد به تفصيل سخن گفت. نبوي گفت" آقايان دكتر سيد هاشم آقاجري، سيد هاشم هدايتي، محسن آرمين، علي باقري وبنده عضو كميسيون هستيم و در جلسات هفتگي به مسائل مربوط به اقوام مي پردازيم ، اطلاعات زيادي جمع آوري شده است. كميسيون بر اساس آن اطلاعات، امكان بررسي و تحليل دقيق تر مسائل پيچيده اقوام ومذاهب كشورمان را بدست مي آورد. ما دركميسيون سه سوال اصلي را مطرح كرده ودر صدد پاسخگويي به آن ها هستيم:" يك. آيا دركشور ما مسائل قومي و مذهبي و شكاف ميان قوميت ها با دولت مركزي و با قوميت هاي ديگر وجود دارد يا خير؟ دوم. علل وعوامل بوجود آورنده اين مسائل وشكاف هاي احتمالي چيست؟ سوم. راهكارهاي حل اين مسائل، رفع شكاف هاي احتمالي وتقريب قوميت ها با يكديگر وبا دولت مركزي ، كدام است؟" نبوي در اين مصاحبه                 " دموكراتيزاسيون كشور، شايسته سالاري، تايد بر اجراي اصول معطل مانده قانون اساسي و پذيرفتن حقوق دموكراتيك براي همه ايرانيان، سهم داشتن اقوام و مذاهب در ساختار اداري كشور" را راه      حل هاي مناسب براي مسئله قومي ومذهبي دركشور دانسته وتاكيد نمود:"بايد علاوه بر شعار ايران براي همه ايرانيان، شعار سهم محفوظ براي اقوام ومذاهب ايراني در حاكميت را نيز مطرح كرد".

سرشماري جمعيت قومي ومذهبي كشور عنوان سرمقاله هاوار شماره هفت بود. دراين سرمقاله آمده است" براساس برنامه ريزي مركز آمار ايران در اقلام اطلاعاتي نفوس براي سرشماري سال 1385 تغييراتي حاصل شده است كه بسيار حائز اهميت است. اقلام جديد اطلاعاتي نفوس عبارتند از: ... اضافه شدن عنوان مذهب است كه ذيل دين اسلام، مذاهب شيعه اثني عشري، سني و ساير مذاهب اسلامي.....قرار مي گيرد. وعنوان جديد ديگر، كه فقدان آن در سرشماري هاي پيشين جاي بسي تعجب است ، زبان زبان هاي محلي يا قومي است از جمله زبان بلوچي، تركمني، تركي، عربي، كردي، گيلكي، لري ومازندراني است". جال توجه اينكه اين تغييرات كه از سوي دولت خاتمي براي سرشماري سال 1385 طراحي شده بود ومي توانست خلاء جدي فقدان آمار واقعي جمعيت اقوام ومذاهب ايراني را پركند، در دولت نهم از سرفصل هاي فرم سرشماري حذف شد. واين بدان معنا بود كه دولتمردان جديد جمهوري اسلامي علاقه اي به شناخت ميزان واقعي جمعيت كردها وتركمن ها وبلوچ ها وفارس ها و....ندارند. چرا؟ بماند!

معرفي چهره هاي ماندگار منطقه يكي ديگر از برنامه هاي هاوار بود وچه بهتر كه آغاز پرداختن به معرفي مردان وزنان كرد با معرفي دكتر مظفر پرتوماه انجام مي گرفت. مقاله " چهره ماندگار كردستان: دكتر مظفر پرتوماه" از نشريه "راه ما" وابسته به مكتب قرآن كردستان كه جريان پيروان مرحوم كاك احمد مفتي زاده بوده وزيرنظر ماموستا ملاحسن اميني فعاليت دارد گرفته شد كه به معرفي استاد مظفرپرتوماه پرداخت. پرتوماه جزو معدود كردهاي تحصيل كرده خارج از كشور بود كه توانست به كار در"ناسا"ي آمريكا بپردازد. پرتوماه كه به جريان ملي مذهبي هاي ايران نزديك بود درزمان رياست جمهوري بني صدر به ايران برگشت اما محدوديت هاي سنگين سياسي سال هاي اوليه انقلاب وي را ناچار به بازگشت به آمريكا نمود.علاوه بركارهاي ارزشمند علمي وتحقيقاتي ، ترجمه كامل قرآن به زبان كردي ، با گرايش به لهجه اردلاني، از آثار به يادماندني آن شخصيت كم نظير كرد است كه اميدواريم  چاپ ودرمعرض ديد خوانندگان قرار گيرد.

درادامه بحث هاي اجتماعي مقاله اي با عنوان" مشكلات كاركرد خانواده" از آقاي فرهاد عزيزي به چاپ رسيد كه چالش هاي جديد خانواده وكاركردهاي آن را به بحث كشيده بود. مهندس اقبال محمدي دريادداشتي انتقادي به تبعيض هاي نارواي مديريتي درشهر مريوان اشاره كرده واظهار داشته بود: "بين تمام مديران كل استان، سهم شهرستان هاي مريوان وسروآباد صفراست ومديران ادارات اين دوشهرستان نيز اغلب غير محلي هستند".  مشكل عدم درج سوال مربوط به احكام اهل سنت براي شركت كنندگان سني دركنكور سراسري موضوعي بود كه دريادداشت كوتاه آقاي عطاالله مراديان با عنوان"تكليف مالايطاق مي تواند جايز باشد!" به آن پرداخته واز نمايندگان مجلس خواسته شده بود كه پي گير اين موضوع باشند و درجهت حقق شعار عدالت- مورد ادعاي دولتمردان كشور- جوانان اهل سنت بتوانند درامور مذهبي به سوالات مربوط به فقه خود پاسخ دهند. انتخاب استانداران كرد ويك پرسش بي پاسخ عنوان يادداشت كوتاهي بود كه به مسئله حساسيت نظام به مذهب اهل سنت درمورد گزينش مديران سياسي پرداخته بود. انتخاب دواستاندار كرد شيعي دركردستان درزمان آقايان هاشمي وخاتمي وپرهيز از انتخاب استاندار اهل سنت سوال محوري اين يادداشت بود. آقاي محمد يزدانپناه بوكاني از اعضاي شوراي هماهنگي اصلاح طلبان كرد دريك يادداشت كوتاه به برخي از محورهاي مقاله محمد قدمي پاسخ داده بود كه در شماره شش هاوار با عنوان" اصلاح طلبان اصولگراي كرد" به چاپ رسيده بود. يزدانپناه عنوان"كرامات شيخ!" را براي يادداشت خود برگزيده بود. صفحه كردي هاوار هفتم مقاله اي بود از دكتر كمال مظهر با عنوان" صلاح الدين ايوبي وجنگ هاي صليبي" كه از كتاب درسي  متوسطه عراق كه به زبان كردي منتشرشده بود برداشت شد.

در ادامه رويه معرفي رويكردهاي متفاوت درمورد كردها و پس از درج ديدگاه هاي احزابي نظير جبهه مشاركت ايران اسلامي، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران ونهضت آزادي ايران ، اينبار ديدگاه وابستگان به جريان محسن رضايي – فرمانده پيشين سپاه- درسايت بازتاب پرداختيم. درج مقاله اي از آن سايت با عنوان         " كردها، تهديد يا فرصت" نوشته محمد هادي توانست بخش ديگري از ديدگاه هاي مليون ايراني در خصوص حقوق كردها را مطرح سازد. درآن مقاله آمده است" انتظاراتي كه كردها از دولت جديد دارند را مي توان به صورت زير فهرست نمود:

·         حذف نگاه امنيتي از مناطق كردنشين

·         سهم مشاركت در مديريت محلي ومنطقه اي به صورت معقول ومتناسب با شايستگي ها وتخصص ها

·         توجه جدي به توسعه زيرساخت ها هاي اقتصادي وصنايع بنيادين در مناطق كردنشين

·         تامين نيازمندي هاي رفاهي وآسايش عمومي جامعه وگسترش فضاهاي گدشي كه اقبال عمومي را به دنبال خواهد داشت

·         ايجاد تسهيلات جهت مشاركت عمومي جامعه در راستاي اشتغال زايي

·         توجه به دغدغه هاي فرهنگي فرهيختگان وانديشمندان

·         توسعه زيرساخت هاي فرهنگي وايجاد سرگرمي هاي سالم جهت اوقات فراغت جوانان

·         ايجاد تسهيلات لازم وتشويق جوانان وطن پرست جهت ورود به سازمان هاي نظامي وانتظامي

·         به كارگيري كردها درپست هاي مديريتي متناسب با تخصص آنان درديگر شهرهاي كشور كه اين گام بعدي رفع كدورت ها خواهد بود واز اين مجرا اعتمادسازي بين حاكميت وجامعه كردي روبه تكميل خواهد بود"

هاوار شماره شش

 

هاوار شماره شش

 

25 آبان ماه ششمين شماره هاوار منتشر شد. دراين شماره مصاحبه با مهندس وحيد ميرزاده كرمانشاهي از فعالان ملي – مذهبي تيتر اصلي را به خود اختصاص داد. مهندس ميرزاده از چهره هاي سرشناس ملي – مذهبي كشور است كه در جريان فعاليت هاي اصلاح طلبان كردبا وي آشنا شدم.فردي متين، صاحب فكر وانديشه با گرايش هاي حقوق بشري ودموكراسي خواهي. ميرزاده عضو شوراي هماهنگي اصلاح طلبان كرد بود ودراكثر نشست ها شركت داشت. مصاحبه با ميرزاده به عنوان يك كرد وابسته به جريان ملي – مذهبي كشور درجهت همان سياست تلاش براي همگرايي نيروهاي سياسي منطقه وكشور بود." اقوام ايراني ومنافع ملي" عنوان مصاحبه مهندس ميرزاده بود. معرفي نگاه ملي مذهبي ها درمورد حقوق اقوام وبررسي چالش هايي كه نيروهاي ملي درحوزه مطالبات قومي مطرح كرده اند گام مفيدي بود درجهت درك متقابل طرفداران حقوق قومي ومنافع ملي. ميرزاده ضمن بيان ديدگاه هاي خود وجريان مرتبط، مسئله كرد را تحليل نموده وسرانجام در پاسخ به خبرنگار هاوار كه پرسيد:"راه حل مسئله كرد را چه مي دانيد؟" گفت: " بايد نگاه امنيتي واستفاده از ابزار نظامي كنار گذاشته شود.و درمقابل اعتمادسازي را تقويت كرد. فضاي اعتماد سازي از دوطريق قابل اجراست: يكي از راه مشاركت عملي آحاد مملكت از جمله اقوام مختلف در تعيين سرنوشت سياسي خود از طريق انتخابات آزاد و دوم ورود نخبگان واقعي اقوام گوناگون درنظام پارلماني است.اگر نخبگان هرقوم امكان حضور درمجلس  را داشته باشند وبتوانند مشكلات و ديدگاه هاي خود را درمحيطي مسالمت آميز بيان نمايند، نه تنها در انسجام ملي ونزديكي هرچه بيشتر اقوام مختلف قدم بسيار مثبتي برداشته مي شود بلكه ديدگاه هاي براندازانه وتجزيه طلبانه نيز به تاريخ خواهد پيوست." دومين مطلب مهم شماره شش هاوار سرمقاله اي بود با عنوان" پيمان آغازين" . دراين يادداشت كه پس از حذف عنوان سردبيري و درج شوراي سردبيري به جاي آن در شناسنامه هاوار، با امضاي شوراي سردبيري چاپ شد، ميثاق نامه اي درج شد كه به عنوان چارچوب و اصول فكري هاوار مطرح شده بود. پيشتر در سال 1382 پس از راه اندازي سايت تحليلي خبري اينترنتي" ئاسوكورد" – كه از سوي بنده و تعدادي از همفكران راه اندازي شد- اين ميثاق نامه به عنوان منشور اخلاقي آن سايت منتشر شده بود.نظر به اينكه رويكرد هاوار وسايت ئاسوكورد يكي بود با چاپ آن درشماره شش هاوار درصدد برآمديم پيمان نامه اي با مخاطبانمان امضا كنيم كه درآن انتظارات گردانندگان هاوار واصول اخلاقي مورد نظرشان به اطلاع مردم برسد. پيمان نامه هاوار درپنج بند به شرح زير منتشرشد:

پيمان اول. بيائيم باهم گفتگو كنيم

پيمان دوم . بيائيم يكديگر را تحمل كنيم

پيمان سوم . بيائيم يكديگر را دوست بداريم

پيمان چهارم . بيائيم يكديگر را ياري دهيم

پيمان پنجم . بيائيم وحدت داشته باشيم

درادامه آن منشور اعلام شد: "به اعتقاد ماتحقق اصول فوق ميسر نمي شود مگر اينكه:

يك. خود را حق مطلق فزض نكنيم

دو. مطلق گرا نباشيم

سه. نقدپذيرباشيم

چهار. انسانگرا باشيم

پنج. تحقير انسان ها را باهر شيوه ولحن وگفتار ناپسند بدانيم

شش. براي خود وديگران امكان خطا ولغزش قائل باشيم

هفت. تجربه ها وآموخته هايمان را به يكديگر هديه كنيم

هشت. درپي يك بهترين راه نباشيم چراكه هر راه حلي براي يك زمان ومكان وشرايطي بهترين است

نه. به جاي تك علتي نگري، جامع نگر باشيم وپديده ها را دريك سيستم ببينيم

ده. باور كنيم كه ما براي خوشبختي مجبوريم باهم باشيم وتكروي را بيراهه بدانيم". در انتهاي يادداشت آرزو شد كه" دردوهفته نامه هاوار جايي براي توهين وتحقير آدم ها وجود نداشته باشد. هاوار به ميداني براي تبادل داشته هاي خوب انديشمندان كرد تبديل شده والگويي باشد از خردورزي وعقلانيت كردها".

مراد ويسي – كه تا شماره پنج هاوار سردبير آن بود وبدليل نداشتن وقت كافي مسئوليت ايشان به شوراي سردبيري سپرده شد- درمقاله اي با عنوان" وظايف حكومت وحقوق كردها" ضمن اشاره به برخي از اقدامات نمايندگان كرد درمجلس ششم به نمايندگان مجلس هفتم توصيه كرد كارهاي ناتمام را تمام كنند.ويسي ادامه فعاليت فراكسيون نمايندگان كرد،  حمايت از نشريات محلي نهادهاي مدني، توجه به عقب ماندگي هاي اقتصادي منطقه ودفاع از حقوق شهروندي مردم مناطق كردنشين را به راه يافتگان مجلس هفتم توصيه كرد. دراين شماره نيز دو مطلب از استان ايلام درج شد يكي يادداشت كوتاهي درمورد انتظار مردم ايلام از انتصاب استاندار بومي از سوي دولت احمدي نژاد ودومي نقدي از عملكرد صدا وسيماي ايلام. آقاي محمد قدمي از فعالان شهر بانه دريك مقاله انتقادي پيشنهاد كرد اصلاح طلبان كرد بهتر است به جاي واژه اصلاح طلب از تركيب" اصلاح طلبان اصولگراي كرد" استفاده نموده وبا اصولگرايان متحد شوند زيرا دركردستان اصلاح طلب واصولگرا معنا ندارد. يكي از يادداشت هاي شماره شش هاوار كه سخت مرا تكان داد يادداشت كوتاه پسرم سيد حنظله بود. او  دراين يادداشت به عنوان فرزند كسي كه سال هاي سال از آرمان هاي انلاب اسلامي دفاع كرده واكنون خود را درتحقق اهداف ناكام مي داند سخن گفته بود. عنوان يادداشت او" هدف سوخته بود!" به گمانم حتي اگر مطلبي هم نمي نوشت تيتر مطلب گوياي سوال عميقي بود كه يك پسر از پدرش دارد: پدر! اهدافي كه پي مي گرفتي چه شد؟! حنظله درپايان مطلب آورده است:"بغض من از آينده خويش است. از اميدهايي كه غبار ظلم برآن ها نشسته. وقتي مي بينم بعضي از آن مردان دلسوخته با مدرك بالاي دانشگاهي درخانه نشسته وحتي اجازه كار عادي نيز ندارند پيش خود مي گويم  كه اين چه هدفي بوده كه آن ها را به اينجا رسانيده است؟ سخن گفتن از دردهاي آنان مثنوي صد من كاغذ مي خواهد. تازه دراين جامعه نامهربان مگر به گوش كسي خواهد رسيد؟ آري دلم پر است وكاري جز گريه نمي توان كرد. گريه براي مردان ديروز ومطرود شدگان امرو. مرداني كه هدف هاي بس بزرگي داشتند. هدف هايي كه به نظر مي رسد امروز سوخته اند!" يادداشت كوتاه مرحوم استاد حواري نسب درمورد استاد حمدي از ديگر مطالب هاوار ششم بود ومقاله اي كوتاه از جعفر غلامي از دبيران قروه اي. هاوار بسيار تلاش كرد كه هاوار را واقعا به ميان كردهاي شيعه ونيز مدمان ساير مناطق كردنشين برده و زمينه تعامل بين همه كردستاني ها وكردهاي ساير استان هاي كردنشين را فراهم سازد. انتشار مقاله آقاي غلامي دراين راستا بود. با عنايت به اينكه درپي فراخوان هاوار تعدادي از طراحان كردستاني پيشنهادهايي ارايه داده بودند دراين شمار از ايشان تشكر شد واعلام شد لوگوي جديد كار آقاي حسن حسني است.

هاوار از تولد تا جوانمرگي(7)

هاوار از تولد تا جوانمرگي(7)

هاوار شماره 5

هاوار شماره پنج با تغيير لوگوي آن در25 آبانماه منتشر شد. پس از فراخواني كه درشماره هاي پيشين هاوار انجام گرفت تعداد قابل توجهي از طراحان كردستاني لوگوهايي را براي هاوار پيشنهاد كردند كه درنهايت لوگوي پيشنهادي آقاي حسن حسني ، همكار خوبم درشركت احداث صنعت تهران مورد استفاده قرار گرفت. اگر انشاءالله موفق شوم اسكن صفحات اول 45 شماره هاوار را دروبلاگ قرار دهم آن را مشاهده خواهيد كرد. تيتر هاوار شماره پنج به سيد معروف صمدي اختصاص يافت با اين عنوان    " راه حل ريشه اي مسائل كردستان: توزيع عادلانه منزلت،قدرت وثروت". سيد معروف صمدي كه دو دوره نمايندگي مرم شهرستان هاي سنندج، ديواندره وكامياران در مجلس را برعهده داشت اينك فرماندار مهاباد شده بود ودر تحليل مسائل سياسي به پختگي قابل قبولي رسيده بود. انعكاس ديدگاه هاي او به عنوان يك فعال سياسي ومذهبي كرد مي توانست به برقراري ديالوگ مورد نظر هاوار بين نيروهاي منطقه وكشور كمك كند.سخنان فرماندار بومي مهاباد كه دركاهش هزينه هاي مردمي بحران ماههاي گذشته مهاباد- پس از قتل مرحوم شوانه بدست نيروهاي انتظامي- نقش مهمي داشت درآن شرايط مورد نياز بود. شاه بيت سخنان صمدي اين بود كه پيدايش بحران هاي گاه به گاه درمناطق كردنشين داراي ريشه هاي عميق ومزمني است كه بي توجهي به آن ها موجب مي شود مسائل ، راه حل واقعي نيابند. بي عدالتي وتبعيض هاي ناروا در زمينه هاي هويتي، سياسي و اقتصادي به عنوان علت هاي اصلي نگراني ها وگله هاي مردم نام برده شد. صمدي و غالب اصلاح طلبان كرد درآن مسئله عدم پاسخگو يي مسئولان انتظامي و قضايي را موجب تحريك احساسات مردم مي دانستند. وظيفه است بگويم صمدي از همان ابتدا يكي از حاميان تفكر اصلاح طلبي در كردستان ونيز يار وياور هاوار بود . هرگز درآن دوران حمايت او ومرحوم عبدالرحمن اباذري فرماندار فهيم بوكان از نشست هاي اصلاح طلبان كرد- كه با مخالفت جدي اقتدارگرايان روبرو بود- را فراموش نمي كنم. سرمقاله هاوارنيز ، مطلبي بود از دوست، همفكر ويار ديرينم سيد عباس احمدي – كه علاوه بر وابستگي هردوي ما به خاندان سادات باينچو وارادتي كه هردوي ما به مرحوم استاد ستوده شاعر نامي كرد داشتيم-  از ابتداي انقلاب درجريان هاي مختلف همفكر و همرزم بوده ايم. سيدعباس احمدي بي ترديد يكي از صادق ترين نيروهاي آموزش وپرورش كردستان است كه در 30 سال گذشته با نهايت صبر وبردباري ناملايمات ونامهرباني هاي مختلف را تحمل ودر يك مسير مشخص درجهت دفاع از هويت فرهنگي، قومي ومذهبي كردها، آرمان هاي اصيل انقلاب وتفكر اصلاح طلبي ونفي خشونت تلاش نموده است. احمدي به دليل همين ثبات درعقيده وعمل مدتي به همراه پدر بزرگوارش خليفه سيد احمد باينچو- كه از ستاره هاي عرفان منطقه بود- دراسارت گروه هاي تروريست قرار گرفت. " هاوار، فرياد خفته درگلو" عنوان مقاله سيد عباس احمدي بود كه طي آن به مظلوميت هاوار و گردانندگان آن وصاحبان تفكر معتدل كردي پرداخته واز تنهايي هاوار  ناليده بود.نكته جالب اينكه وي درآن يادداشت گفته بود:" گرچه ممكن است دستي از غيب به درآيد وهاوارمان نيز ديگر برنيايد اما باز هم در دلمان ودر رگ هايمان هاوار متجلي خواهد بود. به قول معلم عشق دكتر شريعتي حتي داغ يك آه را بر دل آن ها خواهيم گذاشت"! عطاللله مراديان در مقاله اي با نام" اسلام حداقلي آري يا نه!" به توضيح برخي از محورهاي مقاله آزاد جلالي زاده پرداخت و بر اين نگرش تاخت كه اسلام را فقط درحد احكام فردي معنا كرده واز دخالت آن درامور اجتماعي پرهيز مي دهند. وي اشاره كرده بود كه" حذف دين در عرصه اجتماع مساوي است با حذف كل دين درحالي كه نياز است دين دنياي مردم را سامان دهد". واين گفته شريعتي را يادآور شد كه" ديني كه به درد دنياي من نخورد به درد آخرت من هم نخواهد خورد زيرا سرنوشت آخرت آدمي را رفتار وكردار او درهمين دنيا تعيين مي كند و دنيا را منحصركردن به حوزه شخصي نهايت تنگ نظري است". در كنار قسمت دوم پاسخ كيخسروي به تاجزاده مقاله " آسيب هاي ناشي از تحولات خانواده" نوشته فرهاد عزيزي كارشناس بهزيستي كردستان درج شد كه تحليلي بود از پيامدهاي خانواده دردنياي مدرن. در هاوار شماره پنج يك مطلب مهم به چاپ رسيد كه شايد اگر تحقق مي يافت اكنون يك كار بزرگ آغاز شده بود وبا وصف ناكامي آن حركت ، كه متاسفانه به دليل مريضي مهند ادب و برخي شيطنت هاي افراد تند رو وخودمحور اتفاق افتاد، هنوز هم به نظر مي رسد يكي از نيازهاي منطقه كردستان است. داستان از اين قرار بود كه درتابستان سال 84 درجلسه چهار نفري كه با حضور آقايان دكتر رمضانزاده، مهندس ادب ، دكتر جلالي زاده وبنده درمهمانسراي رياست جمهوري در محله فرشته تهران برگزار شد پيشنهاد تشكيل بنياد توسعه كردستان ، به عنوان يك نهاد مردمي وغيردولتي مطرح شد كه با استقبال حاضران مواجه شد. مقرر شد پيشنويس اساسنامه اي براي آن تهيه شود و براي اظهار نظر نخبگان كردستاناز طريق نشريات منطقه اي منتشر شود و پس از جمع آوري نظريات مقدمات تشكيل آن فراهم شود. بنده را مسئول تهيه پيش نويس اساسنامه كردند. پيشنويس اساسنامه "بنياد توسعه منطقه اي كردستان" تهيه شد وبه تائيد موسسين آن رسيد. وبا توجه به درخواست موسسين در هاوار به چاپ رسيد. درماده يك آن آمده بود:" بنياد توسعه منطقه اي كردستان تشكلي است فرهنگي، اجتماعي، غيرانتفاعي، غيرسياسي وغير دولتي كه براي كمك به توسعه مناطق كردنشين كشور تشكيل و به اختصار بنياد ناميده مي شود". انشاأالله دركتابي كه به نام هاوار چاپ خواهد شد-البته اگر اجازه چاپ بگيرد!- متن كامل اساسنامه را منتشر خواهم ساخت. اكنون كه قريب 3 سال از آن روزها گذشته هنوز هم براين باورم كه يكي از راه هاي منطقي كمك به توسعه كردستان تشكيل چنين نهادهاي غير دولتي است. اميدوارم روزي شاهد اين تحول باشيم. صفحه كردي هاوار شماره پنج به يادداشت" ناله ي جودايي" از دوست  عزيزم محمد رئوفي سردشتي تعلق داشت كه طنز گونه اي بسيار زيبا ورسا – والبته تلخ- بود از برخي شايعه تغييرات تقسيمات كشوري دراستان آذربايجانغربي وزمزمه هايي كه شنيده مي شد. و يادداشت پاياني را مهران تيشه گران مسئول روابط عمومي فدراسيون دوميداني ايران واز مديران ورزشي كرد نوشت كه به جايگاه ورزش درمناطق كردنشين پرداخته بود.

هاوار از تولد تاجوانمرگي(6)

هاوار از تولد تاجوانمرگي(6)

هاوار شماره 4

سرانجام موفق شديم پانزده روزه شماره 4 هاوار را منتشر سازيم.دوشنبه 25 مهرماه هاوار جديد با تيتر" ايلام گهواره تمدن ها" به چاپ رسيد. درجريان فعاليت هاي اصلاح طلبان كرد با جمعي از جوانان فهيم و غيرتمند ايلامي آشنا شدم كه در راستاي همگرايي كردهاي شيعه وسني مي توانند نقش آفرين باشند. كردهاي اصلاح طلب ايلامي – كه سخت مورد نكوهش نهادهاي دولتي ورسمي ايلام بويژه امام جمعه آن شهر بودند- ضمن همكاري با احزاب ملي نظير مشاركت ومجاهدين انقلاب تلاش دارند مطالبات مشروع وقانوني كردها را از يك مجراي قانونمند ومسالمت آميز پي گيري نمايند. جمعي از اين جوانان درنشست هاي اصلاح طلبان كرد درسنندج، كرمانشاه، بوكان وتهران شركت كردند ودرحالي كه مهياي برگزاري نشست پنجم اصلاح طلبان درايلام بودند با هجمه وسيع اقتدارگرايان آن استان مواجه شده واز برگزاري نشست درايلام ممانعت رسمي بعمل آمد. پس از انتشار هاوار درراستاي همان خط مشي تلاش براي تعامل دروني جريان هاي كردي همكاري شان به فال نيك گرفته شد. انتشار مقاله ايلام گهواره تمده ها كه به قلم آقاي قاسم جاني كارشناس ميراث فرهنگي نوشته شده بود با نيت ايجاد ارتباط متقابل وشناخت كردهاي مناطق مختلف از يكديگر انجام شد. دراين مقاله تحقيقي پيشينه ايلام به اجمال معرفي شده بود. مقاله " موانع اشتغال زنان" به قلم خانم مهندس نوشين عرجوني مديرصنايع دستي استان كردستان كه به چالش هاي حضور مديران زن در سازمان هاي مختلف پرداخته بود ، نقش ضعيف زنان در عرصه صنعت را مورد بررسي قرار داد. درج اين مقاله نيز – پس از چاپ مقالات خانم ها اسدي و حافظي – در شماره هاي قبل-  با هدف معرفي زنان كارآفرين وتوانمند كردستاني  انجام گرفت. قطعا زنان فهيم وتحصيلكرده زيادي درميان كردها يافت مي شوند كه اگر اجازه يابند مي توانند ايفاي نقش كنند. خانم عرجوني مهندس نساجي واز زنان مستعد سنندجي است كه معرفي ايشان وديگر زنان فعال درعرصه اجتماعي را ، هاوار، يكي از رسالت هاي خود مي دانست. درج متن كامل بيانيه كنگره هشتم سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران پيرامون حقوق اقوام وپيروان مذاهب دركشور درادامه معرفي ديدگاه احزاب ملي درخصوص كردستان وبه منظور ايجاد وتعميق تعامل بين نيروهاي محلي وملي انجام گرفت. متاسفانه فضاي سنگين ضد تحزب ونيز جوسازي هاي برخي عناصر مصلحت ناشناس عليه فعاليت احزاب ملي درمناطق كرد نشين اجازه نداد محتواي آن بيانيه به خوبي مورد  بررسي قرار گيرد. به نظر مي رسد درتلريخ تحزب درايران تا ان زمان هيچ حزب ملي با چنين صراحت وشفافيتي موضوع اقوام ايراني وضرورت توجه به مطالبات آنان را مورد توجه قرار نداده بود.اذعان به پيدايش يك جريان خودآگاه سياسي قومي درمقابل ناسيوناليسم متمركز اقتدارگراي دركشور از نات مهم آن بيانيه بود. سازمان دراين بيانيه اعلام نمود:" مجاهدين انقلاب اسلامي ايران توجه به حقوق مندرج در قانون اساسي مربوط به قوميت ها و مذاهب را بخشي از تلاش فراگير براي استقرار مردم سالاري وتامين حقوق شهروندي آحاد ملت قلمداد وتحقق آن را موجب تقويت همبستگي ملي ، حفظ تماميت ارضي، توسعه وپيشرفت وآباداني همه مناطق كشور مي داند. لذا با تاكيد برواقعيات موجود، افزايش سهم اقوام ومذاهب درساختار قدرت، افزايش اختيارات نهادهاي محلي، به ويژه شوراهاي شهر وروستا وسپردن امور محلي به ساكنان آن ، آنگونه كه رهبر فقيد جمهوري اسلامي درپيام مهم 26 آبان 1358 مورد تاكيد قرار داد، كاستن از حساسيت هاي مذهبي، رفع تبعيض هاي ناروا، حمايت از رويكرد  توسعه مدار به جاي رويكرد امنيتي، تقويت وحمايت از مهادهاي مدني ومهمتر از همه ، اجراي اصول معطل مانده قانون اساسي ، به ويژه اصول 12 و15 وتدوين وتصويب قوانين اجرايي مربوطه- به خصوص- اقدام براي رسمي شدن آموزش زبان هاي محلي درمدارس ودانشگاه ها، فراهم شدن فضاي امن وتوام با تسامح ومدارا وتلاش براي رفع كدورت ها را مهمترين مطالبات اين بخش از هم ميهنان قلمداد كرده و آمادگي خود را براي همكاري با اركان نظام ونهادهاي مردمي درجهت تحقق اين خواسته ها اعلام مي دارد". دكتر جلال جلالي زاده درپاسخ به برخي اتهامات ، كه اسلام را مروج ترور مي خوانند ، طي مقاله اي با عنون " از اسلام پيامبر تا اسلام ما"  بر اين نكته تاكيد ورزيده كه" اسلام به ذات خود ندارد عيبي+ هرچه هست از نامسلماني ماست".  درقسمت ديگري از هاوار شماره چهار، درپاسخ به مطالبي كه سيد مصطفي تاجزاده درمصاحبه با هاوار- درشماره قبل- مطرح كرده بود ، فاروق كيخسروي از اعضاي شوراي مركزي سابق حزب دمكرات طي مقاله اي با عنوان" نگاه امنيتي وسياسي به كردستان بايد به نگاه توسعه اي تبديل شود" به نقد نظريات تاجزاده پرداخت.  مهمترين نقد كيخسروي به تاجزاده اين بود كه وي " به وجود مسئله كرد اعتراف نمي كند".  آقاي كيخسروي درحالي تاجزاده را درجايگاه متهمي نشانده بود كه اعتراف نمي كند! كه  وي در آن زمان باحكم دادگاه اقتدارگرايان به ده سال محروميت از كارهاي دولتي محكوم شده بود. عطاالله مراديان ، دبير آموزش وپرورش وداراي فوق ليسانس الهيات، از فعالان سياسي ومذهبي قروه درمقاله " دستاوردهاي صلاح الدين ايوبي  براي كردها" ضمن معرفي خدمان آن سردار رشيد اسلام وكرد نوشت:"صلاح الدين ايوبي با يكپارچه كردن سرزمين هاي كردنشين تحت زعامت يكي از فرماندهان كرد از عشيره حكاري و متحد كردن كردستان شمالي وجنوبي از نظر اداري، خدمت ويژه اي نسبت به اكراد ارايه داد". دو مطلب كردي شماره چهار هاوار به مصاحبه دبيرشوراي هماهنگي اصلاح طلبان كرد ونيز معرفي تعدادي از ترجمه هاي قرآن به زبان كردي اختصاص يافت. هاوار شماره سه درحالي با تيراژ چهار هزار به چاپ رسيد كه هزينه دويست هزار تومتني آن را شخصا بر عهده داشتم وتا آن زمان جز مساعدت وتخفيف چاپخانه" چاپ گستر" با مديريت آقاي فيض الله عرب سرخي  هيچ كمكي دريافت نكرده بوديم.

هاوار از تولد تاجوانمرگی(5)

هاوار از تولد تاجوانمرگی(5)

هاوار شماره 3

درعالم بي ياوري با تلاش هاي چند نفر از دوستان و پسرم حنظله فاصله يكماهه چاپ شماره بعد به 25 روز تقليل يافت وشماره 3 هاوار در10 مهر 1384 منتشر شد. دراين شماره مطالب متنوع تري درج شد. درادامه انعكاس ديدگاه برخي احزاب ملي از جمله سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران درشماره دو هاوار ، كه برخورد دولت درقبال حوادث پس از قتل مرحوم شوانه درمهاباد را محكوم كرده بودند، دراين شماره بيانيه مشروح نهضت آزادي ايران چاپ شد. نكته جالب توجه دراين بيانيه انعكاس مواضع يك حزب ملي درمورد اقوام – وبه ويژه كردها- بود. نهضت آزادي ايران را مي توان جناح معتدل و ديني جبهه ملي ايران دانست.  اين احزاب درطول تاريخ نسبت به تحركات قومي مناطق مختلف كشور سريعتر از ديگران عكس العمل نشان داده اند واز اين بابت همواره از سوي فعالان قومي به تمايل پان فارسيسم! متهم بوده اند. نهضت آزادي دراين بيانيه تلويحا به اين اتهام پاسخ داده و به شفاف سازي مواضع خود پرداخته و ضمن دعوت فعالان كرد به اتخاذ مشي مسالمت آميز وبه دور از خشونت، رفتار دولت نهم را درقبال يك حادثه محلي وتبديل كردن آن به يك بحران چند ماهه مورد انتقاد قرار داد. توجه به ريشه هاي ناآرامي هاي قومي درغرب وشرق كشور وپرهيز از عكس العمل احساسي وآمرانه حكومت از نكات بارز اين بيانيه بود. انتشار اين بيانيه درراستاي همان خط مشي ايجادتعامل بين فعالان ملي ومنطقه اي بود كه هاوار براي آن طرح ويژه داشت.در همين زمينه به منظور تببين تبعات توسعه اي ناشي از ناآرامي وعدم امنيت، مصاحبه اي با يكي از اساتيد دانشگاه وصنعتگران كردستان به عمل آمد كه درنوع خود مهم بود.دكتر منصورخاكسار درپاسخ به اين سوال كه " آيا بين امنيت وتوسعه رابطه معنادار وجود دارد يانه؟" توضيحاتي ارايه داد كه به تيتر اول هاوار تبديل شد. اين دغدغه ونگراني از سال هاي گذشته – به ويژه از سال 1372 كه درمسئوليت اداره كل تعاون كردستان قرار گرفتم- با من همراه بود كه يكي از علل توسعه نايافتگي وعقب ماندگي اقتصادي استان كردستان وعدم اجراي پروژه هاي بزرگ درمنطقه را ناامني تلقي مي كردم وبراين باوربودم كساني كه مي كوشند به هربهانه درمنطقه ناامني وجود داشته باشد- خواه از ميان كردها يا حكومتي ها- درعمل دشمنان توسعه ورفاه كردستان هستند. امروزه اين رابطه بين امنيت وتوسعه براي همگان معنادارتر شده است. مهندس بهاالدين ادب پس از چندين بار پي گيري ، موافقت كرد يادداشتي براي هاوار بنويسد. اصرار من براي درج يادداشت افراد با گرايش هاي فكري متفاوت درراستاي همان مشي " ايجاد تعامل بين فعالان سياسي بود". متاسفانه يكي ديگر از دردهاي كردها درطول تاريخ همواره عدم تعامل بين نيروهاي داخلي منطقه بوده است. ضرب المثل طنز آميزي كه مي گويد" وقتي دو نفركرد دور هم جمع شوند يك حزب تشكيل مي دهند واگر تعدادشان چهار نفرشد انشعاب مي كنند" نسبتي با واقعيت هاي فرهنگي مادارد. هريك از ما فكر مي كنيم مادام ديگران صددرصد همفكر ما نيستند –لابد!- دشمن ما هستند. درگيري هاي داخلي گروه هاي سياسي دركردستان عراق درساليان پيش ونيز دركردستان ايران دردهه شصت و تصفيه هاي داخلي گروه هاي كرد تركيه و..نمونه هاي بارز اين تفكر غلط است. درداخل نيز چنين است. ما كمتر تحمل كساني را داريم كه دقيقا مثل ما ف